Przejdź do treści
Przejdź do treści
Plakat / grafika ekranizacji: Zdolny uczeńKliknij, aby powiększyć
Plakat / grafika filmu z oficjalnego archiwum StephenKing.com · Źródło ilustracji

Film, 1998

Zdolny uczeń

Amerykański thriller z 1998 roku w reżyserii Bryana Singera, adaptacja noweli „Zdolny uczeń” z tomu „Cztery pory roku”. Nastolatek zafascynowany nazizmem odkrywa, że w jego sąsiedztwie ukrywa się poszukiwany zbrodniarz wojenny.

Tytuł oryginalny
Apt Pupil
Premiera
1998
Rodzaj
Film
Reżyseria
Bryan Singer
Scenariusz
Brandon Boyce
Na podstawie
Zdolny uczeń
Czas trwania
107 min
Budżet
14 mln USD
Wpływy
8,9 mln USD

Produkcja

Pierwszą próbę ekranizacji podjął po wydaniu noweli w 1982 roku producent Richard Kobritz, który wykupił opcję na prawa. Do roli Dussandera zapraszał Jamesa Masona i Richarda Burtona, ale obaj zmarli w 1984 roku. W 1987 roku ruszyły zdjęcia pod kierunkiem Alana Bridgesa, z Nicolem Williamsonem jako Dussanderem i siedemnastoletnim Rickiem Schroderem jako Toddem. Po dziesięciu tygodniach zabrakło pieniędzy i produkcję wstrzymano; zostało czterdzieści minut użytecznego materiału.

Singer przeczytał nowelę jako dziewiętnastolatek. W 1995 roku poprosił przyjaciela, scenarzystę Brandona Boyce’a, o scenariusz pisany na spec; Boyce uznał, że to materiał na sztukę teatralną, bo w centrum są dwie osoby rozmawiające w domu. Gdy poprzednia opcja wygasła, King pozwał o odzyskanie praw. Singer i Boyce przekazali mu pierwszą wersję scenariusza oraz kopię filmu „The Usual Suspects”, a pisarz przyznał reżyserowi opcję na prawa za jednego dolara, z wynagrodzeniem po premierze.

Zdjęcia miały ruszyć w czerwcu 1996 roku, lecz spór finansowy między Singerem a producentem Scottem Rudinem opóźnił start, a potem go odwołał. Produkcję uratował Mike Medavoy, który przez Phoenix Pictures zapewnił 14 mln dolarów. Zdjęcia nakręcono w 1997 roku w Altadenie w Kalifornii. Ottman, montażysta i kompozytor w jednej osobie, nagrał muzykę z Seattle Symphony.

Odbiór

Film pokazano we wrześniu 1998 roku na festiwalu w Wenecji. W kinach Stanów Zjednoczonych i Kanady wszedł 23 października 1998 roku w 1448 salach, w pierwszy weekend zarobił 3,6 mln dolarów (dziewiąte miejsce w zestawieniu) i do końca wyświetlania zebrał 8,9 mln, mniej niż wynosił budżet 14 mln.

Roger Ebert z „Chicago Sun-Times” uznał film za dobrze zrobiony i zagrany, zwłaszcza przez McKellena, ale „niegodny swojego tematu”. Janet Maslin z „The New York Times” chwaliła reżyserię, zdjęcia Sigela i montaż Ottmana. Kathleen Murphy z „Film Comment” oceniła role McKellena i Renfro jako budzące ciarki, lecz zarzuciła filmowi konwencjonalność. Lisa Schwarzbaum z „Entertainment Weekly” widziała w nim niepokojącą „przypowieść o uczniu i nauczycielu”, a Jay Carr z „The Boston Globe” cenił go za wymiar moralny. Michael Wilmington z „Chicago Tribune” nazwał go dobrym szokującym filmem, któremu brakuje ostatecznej grozy. Singer powiedział, że Kingowi film się podobał.

Szczegóły fabuły

Pokaż szczegóły fabuły (spoilery)

Todd kupuje mundur SS i każe Dussanderowi go nosić. Wkrótce starzec zaczyna szantażować chłopca: grozi, że zdradzi rodzicom jego oszustwo i fascynację nazizmem, i zmusza go do poprawienia ocen, a nawet pod pozorem bycia dziadkiem Todda idzie na spotkanie z doradcą Frenchem. Jednej nocy Dussander usiłuje zabić bezdomnego, ale dostaje zawału; Todd kończy zabójstwo i wzywa pogotowie. W szpitalu Dussandera rozpoznaje ocalały z obozu, mężczyznę aresztują i przygotowują jego ekstradycję do Izraela.

Todd kończy liceum jako prymus. Policja znajduje w piwnicy Dussandera zwłoki, ale chłopiec przekonuje śledczych, że nie znał prawdziwej tożsamości sąsiada. Dussander odbiera sobie życie, wywołując u siebie zator powietrzny. Gdy French dowiaduje się, że rzekomym dziadkiem był zbrodniarz wojenny, konfrontuje się z Toddem, a ten zmusza go do milczenia groźbą oskarżenia o niestosowne awanse.

W noweli Todd zabija Frencha, a potem strzela z drzewa nad autostradą i po pięciu godzinach ginie. Singer powiedział, że zakończenie noweli jest tak dobre, iż nie mógłby mu dorównać.

Nagrody i nominacje

RokNagrodaWynik
1998Nagroda Critics’ Choice dla najlepszego aktoranagroda
1998Nagroda Saturn dla najlepszego horrorunagroda

Wybierz, na co się zgadzasz. Odmowa nie blokuje czytania portalu. Zgodę możesz później wycofać przyciskiem „Ustawienia cookies”.

Przeczytaj politykę prywatności

Dostępność i czytelność

Dostosuj sposób wyświetlania portalu do swoich potrzeb.

Uwzględniamy także systemowe ograniczenie ruchu. Klawisz Tab przenosi między elementami, Enter je uruchamia, a Escape zamyka ten panel. Całą stronę możesz powiększyć w przeglądarce.

Wybór zapisujemy tylko w tej przeglądarce, bez przesyłania go do zewnętrznych usług.

Otwórz oryginalny plik