Przejdź do treści
Przejdź do treści
Plakat / grafika ekranizacji: Skazani na ShawshankKliknij, aby powiększyć
Plakat / grafika filmu z oficjalnego archiwum StephenKing.com · Źródło ilustracji

Film, 1994

Skazani na Shawshank

Dramat więzienny z 1994 roku w reżyserii Franka Darabonta, według opowiadania „Rita Hayworth i skazani na Shawshank” (Rita Hayworth and Shawshank Redemption). Bankier zapewniający o niewinności dostaje dożywocie za zabójstwo żony i jej kochanka i trafia do więzienia w Maine.

Tytuł oryginalny
The Shawshank Redemption
Premiera
1994
Rodzaj
Film
Reżyseria
Frank Darabont
Scenariusz
Frank Darabont
Czas trwania
142 min
Budżet
25 mln USD
Wpływy
73,3 mln USD

Produkcja

Darabont współpracował z Kingiem już w 1983 roku, przy krótkometrażowej adaptacji opowiadania „The Woman in the Room”; prawa kupił wtedy za jednego dolara. W 1987 roku zapłacił 5000 dolarów za prawa do opowiadania o Shawshank, liczącego 96 stron tekstu ze zbioru „Cztery pory roku”. Scenariusz napisał dopiero pięć lat później, w osiem tygodni. Rob Reiner, współzałożyciel wytwórni Castle Rock Entertainment, zaproponował mu od 2,4 do 3 mln dolarów za oddanie reżyserii, lecz Darabont odmówił i został reżyserem, a Reiner pełnił rolę jego mentora. Dwa tygodnie po złożeniu scenariusza miał zapewniony budżet 25 mln dolarów, a przygotowania ruszyły w styczniu 1993 roku.

Rolę Reda dla Morgana Freemana zasugerowała producentka Liz Glotzer, choć w opowiadaniu bohater jest białym Irlandczykiem. Tom Hanks i Kevin Costner odrzucili rolę Andy’ego; Darabont obsadził Robbinsa po obejrzeniu go w filmie „Jacob’s Ladder”. Robbins nalegał, by zdjęcia nakręcił Roger Deakins. Zdjęcia trwały od czerwca do sierpnia 1993 roku. Więzienie w Maine zagrał zamknięty w 1990 roku zakład Ohio State Reformatory w Mansfield w stanie Ohio, a większość scen w celach nakręcono w dekoracji zbudowanej w pobliskiej, zamkniętej fabryce Westinghouse. Muzykę napisał Thomas Newman.

Odbiór

Film miał premierę 10 września 1994 roku na festiwalu w Toronto, a 23 września trafił do kin w Stanach Zjednoczonych w dystrybucji Columbia Pictures. W pierwszym obiegu zarobił około 16 mln dolarów i nie odzyskał 25 mln budżetu. Wśród przyczyn wymieniano konkurencję „Pulp Fiction” i „Forrest Gump”, brak postaci kobiecych oraz tytuł, uznany za mylący. Po siedmiu nominacjach do Oscara film wrócił do kin, a jego łączny wynik na świecie wyniósł 73,3 mln dolarów. W 1995 roku był najczęściej wypożyczanym filmem na kasetach wideo w USA, a od 1997 roku regularnie emitowała go stacja TNT.

Owen Gleiberman z „Entertainment Weekly” chwalił Freemana, ale uważał, że Robbins nie potrafi związać widzów z Andym. Kenneth Turan z „Los Angeles Times” pochwalił Freemana, lecz zarzucił filmowi złagodzenie obrazu więzienia. Roger Ebert w 1999 roku umieścił film na swojej liście The Great Movies. W serwisie Rotten Tomatoes ma 89% pozytywnych ocen ze 146 recenzji, a w Metacritic 82 punkty na 100. King powiedział w 2016 roku, że obok „Stań przy mnie” jest to jego ulubiona adaptacja.

Szczegóły fabuły

Pokaż szczegóły fabuły (spoilery)

Brooks po pięćdziesięciu latach w więzieniu wychodzi na wolność, nie potrafi odnaleźć się poza murami i popełnia samobójstwo. Młody więzień Tommy Williams opowiada Andy’emu, że jego dawny współwięzień przyznał się do morderstw, za które skazano Andy’ego. Norton nie chce nic z tym zrobić, wysyła Andy’ego do izolatki i każe Hadleyowi zabić Tommy’ego pod pretekstem próby ucieczki. W opowiadaniu Tommy za swoje dowody uzyskuje przeniesienie do lepszego więzienia.

Pewnego ranka cela Andy’ego jest pusta. Za plakatem znajduje się tunel, który Andy przez 19 lat drążył małym młotkiem geologicznym. Uciekł przez niego i kanał ściekowy, zabierając księgę rachunkową z dowodami korupcji. Jako fikcyjny Randall Stephens pobrał z banków ponad 370 tys. dolarów z wypranych pieniędzy, a księgę wysłał do gazety. Hadleya aresztuje policja stanowa, a Norton popełnia samobójstwo.

Red wychodzi na wolność po czterdziestu latach, odnajduje koło Buxton schowek z pieniędzmi i listem od Andy’ego i wbrew warunkom zwolnienia jedzie do Meksyku. Na plaży w Zihuatanejo spotyka przyjaciela. Darabont planował zakończyć film sceną, w której Red jedzie autobusem w stronę granicy, a jego los pozostaje niejasny; scenę spotkania dodano za namową Liz Glotzer.

Nagrody i nominacje

RokNagrodaWynik
1995Oscar za najlepszy filmnominacja
1995Oscar dla najlepszego aktora pierwszoplanowegonominacja
1995Oscar za najlepszy scenariusz adaptowanynominacja
1995Oscar za najlepsze zdjęcianominacja
1995Oscar za najlepszy montażnominacja
1995Oscar za najlepszy dźwięknominacja
1995Oscar za najlepszą muzykę filmowąnominacja
1995Złoty Glob dla najlepszego aktora w filmie dramatycznymnominacja
1995Złoty Glob za najlepszy scenariusznominacja
1994Nagroda Amerykańskiego Stowarzyszenia Operatorów (ASC) za zdjęcianagroda
1994Nagroda Gildii Reżyserów Amerykańskich (DGA) dla najlepszego reżyseranominacja
1995Nagroda Gildii Aktorów Filmowych (SAG) dla najlepszego aktora pierwszoplanowegonominacja
1995Camerimage: Brązowa Żabanagroda
1995Camerimage: Złota Żabanominacja
1994Nagroda Gildii Scenarzystów Amerykańskich (WGA) za najlepszy scenariusz adaptowanynominacja
1994Złoty Laur Gildii Producentów Amerykańskich (PGA) dla producenta filmowegonominacja

Wybierz, na co się zgadzasz. Odmowa nie blokuje czytania portalu. Zgodę możesz później wycofać przyciskiem „Ustawienia cookies”.

Przeczytaj politykę prywatności

Dostępność i czytelność

Dostosuj sposób wyświetlania portalu do swoich potrzeb.

Uwzględniamy także systemowe ograniczenie ruchu. Klawisz Tab przenosi między elementami, Enter je uruchamia, a Escape zamyka ten panel. Całą stronę możesz powiększyć w przeglądarce.

Wybór zapisujemy tylko w tej przeglądarce, bez przesyłania go do zewnętrznych usług.

Otwórz oryginalny plik