Przejdź do treści
Przejdź do treści
Plakat / grafika ekranizacji: Martwa strefaKliknij, aby powiększyć
Plakat / grafika filmu z oficjalnego archiwum StephenKing.com · Źródło ilustracji

Film, 1983

Martwa strefa

Amerykański thriller science fiction z 1983 roku w reżyserii Davida Cronenberga, ekranizacja powieści „Martwa strefa” Stephena Kinga. Nauczyciel budzi się po pięciu latach ze śpiączki i odkrywa, że dotykiem potrafi zobaczyć przeszłość i przyszłość człowieka.

Tytuł oryginalny
The Dead Zone
Premiera
1983
Rodzaj
Film
Scenariusz
Jeffrey Boam
Zdjęcia
Mark Irwin
Na podstawie
Martwa strefa
Czas trwania
100 min
Budżet
10 mln USD
Wpływy
20,8 mln USD

Produkcja

Po wydaniu powieści w 1979 roku adaptację zaczęła rozwijać wytwórnia Lorimar. Producentka Carol Baum dała książkę scenarzyście Jeffreyowi Boamowi, a ten przygotował scenariusz wspólnie z reżyserem Stanleyem Donenem, który odszedł z projektu. Gdy Lorimar zamknął dział filmowy, prawa kupił Dino De Laurentiis. Najpierw poprosił Kinga o własną adaptację, a potem zamówił scenariusz u Andrzeja Żuławskiego, jednak ostatecznie wrócił do wersji Boama. Cronenberg początkowo odrzucił propozycję reżyserii, ale zgodził się po spotkaniu z producentką Debrą Hill. Dostał pięć scenariuszy, w tym Kinga, o którym powiedział, że był „zdecydowanie najgorszy”. Był to jego pierwszy film bez udziału w pisaniu scenariusza i pierwszy bez kanadyjskiego wkładu.

Boam zrezygnował z równoległej konstrukcji powieści i podzielił fabułę na odrębne epizody, widząc ją jako tryptyk. Cronenberg czterokrotnie poprawiał i skracał tekst, usuwając duże fragmenty powieści, w tym wątek guza mózgu Johnny’ego. Ostateczną wersję scenariusza Boam oddał 8 listopada 1982 roku. Do roli Johnny’ego rozważano wcześniej Billa Murraya, który był pierwszym wyborem Kinga. Nicholas Campbell, którego Cronenberg widział w tej roli, zagrał ostatecznie Franka Dodda.

Zdjęcia ruszyły na początku stycznia 1983 roku w rejonie Toronto i w regionie Niagara w Ontario. Wykorzystano m.in. tak zwany Screaming Tunnel w Niagara Falls i park rozrywki Canada’s Wonderland. Ekipa pracowała w czasie wyjątkowo długiego, mroźnego okresu, który nadał filmowi autentyczny klimat. Budżet wyniósł 10 mln dolarów. Muzykę Michaela Kamena nagrała National Philharmonic Orchestra w londyńskim studiu Abbey Road. To jedyny film Cronenberga od czasu „The Brood” (1979), do którego muzyki nie skomponował Howard Shore.

Odbiór

Premierę planowano na festiwalu w Toronto, ale trzy dni przed pokazem Paramount wycofał film, nie chcąc negatywnych recenzji na sześć tygodni przed wejściem do kin. Cronenberg krytykował dystrybucję i twierdził, że film mógł zająć pierwsze miejsce w box office. W Stanach Zjednoczonych i Kanadzie zarobił 20,8 mln dolarów.

Roger Ebert z „Chicago Sun-Times” dał trzy i pół gwiazdki na cztery i uznał go za zdecydowanie najlepszą z kilku dotychczasowych ekranizacji powieści Kinga. Chwalił wiarygodne aktorstwo, zwłaszcza Walkena. Janet Maslin z „The New York Times” opisała film jako dobrze zagrany dramat „bardziej niesamowity niż straszny”. Robin Wood nazwał go pierwszym filmem Cronenberga, który mógł podziwiać. Dave Kehr z „Chicago Reader” uznał go za „rozczarowująco mdły i powierzchowny”.

W serwisie Rotten Tomatoes 89% z 54 recenzji jest pozytywnych, a w Metacritic film dostał 69 punktów na 100 (8 recenzji). Jan Dąbrowski pisał w 2018 roku, że film zaskakuje spokojem i jest bliższy dramatowi psychologicznemu niż horrorowi, a rola Walkena jest stonowana. Według doniesień King powiedział Cronenbergowi, że zmiany wprowadzone w fabule wzmocniły siłę opowieści.

Szczegóły fabuły

Pokaż szczegóły fabuły (spoilery)

Szeryf Bannerman prosi Johnny’ego o pomoc w sprawie zabójstw. Johnny odkrywa, że mordercą jest zastępca szeryfa Frank Dodd, który popełnia samobójstwo, zanim zdąży go aresztować. Matka Dodda strzela do Johnny’ego, a Bannerman zabija ją.

Johnny wyprowadza się, uczy dzieci i przestaje się leczyć. Widzi, że trójka chłopców utonie w stawie podczas gry w hokeja, ale ojciec jednego z nich, Roger Stuart, ignoruje ostrzeżenie. Chłopiec zostaje w domu i przeżywa, a dwóch pozostałych tonie, więc Johnny rozumie, że w wizjach istnieje „martwa strefa”, w której przyszłość można zmienić. Podczas wiecu ściska dłoń Stillsona i widzi, że jako prezydent rozpoczyna atak nuklearny. Po rozmowie z Weizakiem uznaje, że musi go zabić, i zostawia Sarah list.

Na wiecu Johnny strzela do Stillsona, ale chybia. Stillson chwyta dziecko Sarah jako żywą tarczę, co zostaje sfotografowane. Johnny ginie od strzału ochroniarza, a dotykając Stillsona, widzi, że po publikacji zdjęcia jego kariera upadnie, a on sam popełni samobójstwo. Johnny umiera w ramionach Sarah.

Wybierz, na co się zgadzasz. Odmowa nie blokuje czytania portalu. Zgodę możesz później wycofać przyciskiem „Ustawienia cookies”.

Przeczytaj politykę prywatności

Dostępność i czytelność

Dostosuj sposób wyświetlania portalu do swoich potrzeb.

Uwzględniamy także systemowe ograniczenie ruchu. Klawisz Tab przenosi między elementami, Enter je uruchamia, a Escape zamyka ten panel. Całą stronę możesz powiększyć w przeglądarce.

Wybór zapisujemy tylko w tej przeglądarce, bez przesyłania go do zewnętrznych usług.

Otwórz oryginalny plik