Jan de Bont

Jan de Bont to holenderski autor zdjęć filmowych i reżyser, urodzony 22 października 1943 roku w Eindhoven. Z twórczością Stephena Kinga łączy go praca nad zdjęciami do „Cujo” w reżyserii Lewisa Teague’a. Później zdobył rozpoznawalność także jako reżyser widowiskowego kina akcji.

„Cujo”: związek z ekranizacjami Kinga

American Film Institute wymienia de Bonta jako autora zdjęć do „Cujo” z 1983 roku. Jest to konkretna funkcja w ekipie: za reżyserię odpowiadał Lewis Teague, za scenariusz Don Carlos Dunaway i Lauren Currier, a za montaż Neil Travis. Nazwisko de Bonta w katalogu Kinga odnosi się więc przede wszystkim do sposobu filmowego przedstawienia tej historii.

Historia produkcji w AFI odnotowuje zmianę ekipy. Według przywołanej tam informacji z „Daily Variety” z 29 października 1982 roku Teague zastąpił Petera Medaka, a de Bont przejął zdjęcia po Tonym Richmondzie. To istotny szczegół przy porównywaniu wczesnych zapowiedzi z ostatecznymi napisami filmu.

Od kina holenderskiego do Hollywood

De Bont zaczynał pracę przy holenderskich produkcjach w latach 60. W czasie nauki w akademii filmowej zaprzyjaźnił się z Adriaanem Ditvoorstem; współpracowali przy czarno-białych zdjęciach do „Paranoia” i „De blinde fotograaf”. Kolejny ważny etap stanowiły filmy Paula Verhoevena, m.in. „Wat zien ik?”, „Turks fruit”, „Keetje Tippel” i „De vierde man”.

Eye Filmmuseum zwraca uwagę na niezwykły koloryt „De vierde man”, jego surrealistyczny nastrój i obecność niepokojącej czerwieni. Według biogramu ASC to właśnie ten thriller zainteresował Johna McTiernana pracą operatora. Późniejsza współpraca przyniosła zdjęcia do „Die Hard”, znanego w Polsce jako „Szklana pułapka”.

Zdjęcia i reżyseria to różne etapy kariery

Wśród filmów ze zdjęciami de Bonta znajdują się także „Black Rain”, „The Hunt for Red October” i „Basic Instinct”. Jego dorobek operatorski kojarzy się z ruchem kamery oraz rozbudowanymi scenami akcji. Doświadczenie zdobyte na planach poprzedziło przejście do samodzielnej reżyserii.

Jako reżyser realizował m.in. „Speed”, „Speed 2: Cruise Control”, „Twister” oraz „Lara Croft: Tomb Raider – The Cradle of Life”. W „Twisterze” funkcję autora zdjęć pełnił Jack N. Green. Rozdzielenie tych ról pozwala uniknąć częstego uproszczenia, w którym wszystkie filmy de Bonta opisuje się jako jego realizacje operatorskie.

Rozmowa o pracy nad „Szklaną pułapką”

American Society of Cinematographers udostępnia anglojęzyczną rozmowę z Janem de Bontem o zdjęciach do „Die Hard”. To materiał dotyczący warsztatu operatora, przydatny obok filmografii. Powiązanie z ekranizacją Kinga oraz pozostałych członków ekipy można sprawdzić na stronie „Cujo”.