Wiersz, 1985
Paranoid: A Chant
Wiersz Stephena Kinga z „Szkieletowej załogi”. Głos osoby przekonanej o otaczającym ją spisku buduje narastające poczucie osaczenia.
- Tytuł oryginalny
- Paranoid: A Chant
- Autor
- Stephen King
- Rodzaj
- Wiersz
- Pierwsze wydanie
- „Skeleton Crew”, czerwiec 1985
Opis
„Lament paranoika” („Paranoid: A Chant”) jest poetyckim monologiem osoby przekonanej, że otacza ją spisek. Zwykłe sytuacje, jedzenie i zachowania innych ludzi stają się w jej relacji dowodami prześladowania. Tekst pozwala obserwować narastanie podejrzeń poprzez język mówiącego.
Monolog, któremu brakuje bezpiecznego zewnętrza
Czytelnik otrzymuje bezpośredni dostęp do głosu postaci, lecz nie ma niezależnego sprawozdania, które pozwalałoby uporządkować każdy szczegół. Coraz więcej elementów codzienności zostaje włączonych do tego samego wyjaśnienia. Wrażenie osaczenia wynika więc z samego sposobu łączenia informacji.
Podtytuł wskazuje na rytmiczny, powracający charakter wypowiedzi. Wyliczenia i nagromadzenie oskarżeń można czytać jako próbę zapanowania nad chaosem przez zapisywanie go. Im więcej szczegółów obejmuje monolog, tym mniej pozostawia miejsca na zwyczajność. W omówieniu literackim istotne są konstrukcja głosu i przeżywany lęk; przypisywanie fikcyjnej postaci konkretnej diagnozy nie jest do tego potrzebne.
Publikacja i wydania
Oficjalny katalog autora datuje „Paranoid: A Chant” na czerwiec 1985 i wskazuje „Skeleton Crew” jako zbiór zawierający wiersz. Polski tytuł tomu brzmi „Szkieletowa załoga”.
Polskie wydania
Pokazana polska okładka pochodzi ze wznowienia Prószyńskiego z 13 sierpnia 2026: twarda oprawa, 648 stron, ISBN 978-83-8444-081-0. Wydawca oferuje również osobno opisany audiobook całego zbioru, czytany przez Macieja Kowalika.
Polska edycja drukowana · Dane audiobooka całego zbioru.
Materiał wydawcy. Kliknij okładkę, aby ją powiększyć.
Powiązane lektury
Polskie wydania
| Rok | Wydanie | Wydawca | Przekład | Strony | ISBN |
|---|---|---|---|---|---|
| 2026 | Szkieletowa załoga | Prószyński i S-ka | Danuta Górska, Dorota Malinowska-Grupińska, Jan Pyka, Rafał Wilkoński, Arkadiusz Nakoniecznik, Krzysztof Sokołowski, Maciejka Mazan, Paulina Braiter-Ziemkiewicz | 646 | 9788384440810 |
Ciekawostki
Zdanie „A dark man with no face”, które King zapisał na początku pracy nad „Bastionem”, stało się opisem Randalla Flagga i jest dokładnie tym samym wersem, który występuje w wierszu.
W 2000 roku Jay Holben nakręcił na podstawie wiersza ośmiominutowy film krótkometrażowy w programie „Dollar Baby”, z Tonyą Ivey w roli głównej.