Powieść, 2014
Pan Mercedes
Powieść kryminalna Stephena Kinga z 2014 roku, którą sam autor nazywa swoim pierwszym kryminałem w stylu hard-boiled. Emerytowany detektyw Bill Hodges dostaje list od kogoś, kto twierdzi, że dokonał masakry skradzionym mercedesem.
- Tytuł oryginalny
- Mr. Mercedes
- Autor
- Stephen King
- Rodzaj
- Powieść
- Pierwsze wydanie
- Charles Scribner’s Sons, 3 czerwca 2014
- Cykl i tematy
- Bill Hodges
- ISBN oryginału
- 978-1-4767-5445-1
- Ekranizacje
- 1 (2017)
Opis
„Pan Mercedes” („Mr. Mercedes”) to powieść kryminalna, którą King nazywa swoim pierwszym kryminałem w stylu hard-boiled. Otwiera trylogię o detektywie Billu Hodgesie: w 2015 roku ukazała się jej druga część, „Znalezione nie kradzione”, a w 2016 roku ostatnia, „Koniec warty”.
Punktem wyjścia jest masakra. Kierowca mercedesa klasy S wjeżdża w tłum ludzi zgromadzonych na targach pracy, zabija osiem osób, a wiele innych ciężko rani. Samochód skradziono zamożnej Olivii Trelawney. Kobieta, przytłoczona poczuciem winy, później odbiera sobie życie.
Bill Hodges niedawno przeszedł na emeryturę w miejscowej policji. Jest rozwiedziony, samotny i zmęczony życiem, czasem myśli o samobójstwie. Pewnego dnia dostaje list od kogoś, kto przedstawia się jako sprawca masakry i nazywa siebie „Panem Mercedesem”. List budzi w Hodgesie zainteresowanie. Zamiast przekazać go swojemu dawnemu partnerowi z policji, Pete’owi Huntleyowi, emerytowany detektyw sam zaczyna badać sprawę. Jego bronią jest „happy slapper”, skarpeta wypełniona łożyskami kulkowymi, której używa jak pałki.
W śledztwie pomaga mu siedemnastoletni Jerome Robinson, sąsiad, który dorabia u Hodgesa drobnymi pracami. To bystry nastolatek, który zna się na komputerach, a dla Hodgesa jest zarazem pomocnikiem i bliskim przyjacielem. Hodges poznaje też Janey Patterson, siostrę Olivii. Janey zachęca go do szukania sprawcy i wynajmuje go, żeby zbadał okoliczności samobójstwa siostry oraz kradzieży mercedesa. Wkrótce oboje zaczynają się spotykać, a Hodges się w niej zakochuje.
„Pan Mercedes” przygotowuje zamach, który może zabić albo okaleczyć tysiące ludzi, a Hodges jest jedynym, kto może go powstrzymać. Michael Marshall Smith z „The Guardian” widział w książce tradycyjną opowieść o grze w kotka i myszkę między psychopatycznym mordercą a policjantem działającym na własną rękę, który uznaje jego schwytanie za swoje zadanie. Powieść zainspirowało prawdziwe zdarzenie: pewna kobieta wjechała samochodem do restauracji McDonald’s.
Jak powstała
7 grudnia 2012 roku, podczas wykładu z cyklu Chancellor’s Speaker Series na University of Massachusetts Lowell, King powiedział, że pisze kryminał o emerytowanym policjancie, którego nęka morderca. Roboczy tytuł brzmiał „Mr Mercedes”, a punktem wyjścia była prawdziwa historia kobiety, która wjechała samochodem do restauracji McDonald’s. Początkowo miało z tego powstać opowiadanie na kilka stron.
W wywiadzie dla „USA Today”, opublikowanym 18 września 2013 roku, King mówił, że zaczął pisać przed zamachem na maratonie bostońskim, i nazwał wątek terrorystyczny „zbyt niepokojąco bliskim”. Fragment powieści ukazał się w „Entertainment Weekly” z 16 maja 2014 roku, a całość 3 czerwca 2014 roku. Mniej więcej wtedy King skończył pierwszą wersję drugiej części trylogii, „Znalezione nie kradzione”. Sam nazywa „Pana Mercedesa” swoim pierwszym kryminałem w duchu hard-boiled.
Motywy
Michael Marshall Smith z „The Guardian” umieścił powieść na terytorium thrillera i w świecie bez zjawisk nadprzyrodzonych, w którym King, jak pisał, najwyraźniej czuje się coraz swobodniej. Brian Truitt z „USA Today” uznał, że King prowadzi stary gatunek detektywistyczny w nowoczesnym kierunku, i docenił przyjrzenie się temu, co tworzy seryjnego mordercę w realiach po 11 września. Sheryll Connelly z „New York Daily News” zauważyła, że gdyby nie krwawy socjopata, historię można by niemal nazwać słodką, i dodała, że King okazuje w niej otwartą czułość, choć wciąż potrafi przestraszyć. Tasha Robinson z The A.V. Club zarzucała książce wyświechtane schematy, ale doceniła, że konsekwentnie stara się zaskakiwać czytelnika.
Szczegóły fabuły
Pokaż szczegóły fabuły (spoilery)
„Panem Mercedesem” jest Brady Hartsfield, zaburzony emocjonalnie psychopata, który w wieku ośmiu lat stracił ojca, a jako dziecko, za namową matki alkoholiczki, zabił niepełnosprawnego umysłowo brata. Pracuje w sklepie z elektroniką i dorabia, sprzedając lody z furgonetki, co pozwala mu obserwować Hodgesa i jego sąsiadów. Przez pracę w sklepie nawiązał kontakt z Olivią i doprowadził ją do samobójstwa, zostawiając na jej komputerze niepokojące nagrania, które odtwarzały się w nieprzewidywalnych odstępach i pogłębiały jej poczucie winy. Hodges odkrywa to z pomocą Jerome’a.
Na pogrzebie matki Janey i Olivii Hodges poznaje kuzynkę Janey, niestabilną emocjonalnie Holly Gibney. Po pogrzebie Brady wysadza zdalnie samochód Hodgesa, przekonany, że prowadzi go detektyw. Za kierownicą siedzi jednak Janey, która ginie. Holly dołącza do Hodgesa i Jerome’a. Brady przypadkiem zabija własną matkę zatrutym hamburgerem przygotowanym dla psa Jerome’a, po czym planuje samobójczy zamach na koncercie z materiałami wybuchowymi ukrytymi w wózku inwalidzkim. Hodges, Jerome i Holly ustalają jego tożsamość, przeszukują jego komputer i odgadują plan. Przed wejściem na koncert Hodges dostaje zawału, więc dalej idą Holly i Jerome. Holly odnajduje Brady’ego i dwukrotnie uderza go w głowę „happy slapperem” Hodgesa, skarpetą wypełnioną łożyskami kulkowymi. Hodges przeżywa dzięki obsłudze koncertu i nie zostaje oskarżony, a Holly i Jerome dostają od miasta medale. Tymczasem Brady budzi się ze śpiączki i prosi o widzenie z matką.
Ekranizacje
1 ekranizacja, 2017
- Pan Mercedes
- Pan Mercedes
Polskie wydania
| Rok | Wydanie | Wydawca | Przekład | Strony | ISBN |
|---|---|---|---|---|---|
| 2014 | Pan Mercedes | Albatros | Danuta Górska | 573 | — |
| 2014 | Pan Mercedes | Albatros | Danuta Górska | 573 | 9788378859369 |
| 2014 | Pan Mercedes audiobook | Albatros | Danuta Górska | — | 9788378854395 |
| 2016 | Pan Mercedes | Albatros | Danuta Górska | 573 | 9788379858514 |
| 2018 | Pan Mercedes | Albatros | Danuta Górska | 573 | 9788379858637 |
| 2019 | Pan Mercedes Bill Hodges | Albatros | Danuta Górska | 573 | 9788365781710 |
| 2019 | Pan Mercedes e-book | Albatros | Danuta Górska | — | 9788381257817 |
| 2023 | Pan Mercedes | Albatros | Danuta Górska | 477 | 9788367758598 |
Miejsca i postacie
Postacie
Odbiór
W 2015 roku powieść zdobyła Nagrodę Edgara za najlepszą powieść, przyznawaną przez Stowarzyszenie Amerykańskich Pisarzy Kryminałów, a za 2014 rok także Goodreads Choice Award w kategorii kryminału i thrillera. Michael Marshall Smith podsumował recenzję w „The Guardian” stwierdzeniem, że to zarówno dobra książka, jak i dobra książka Kinga. Brian Truitt wystawił jej w „USA Today” trzy i pół gwiazdki i chwalił postacie towarzyszące Hodgesowi. Tasha Robinson z The A.V. Club była bardziej powściągliwa: uznała, że powieść zaczyna się od najlepszej sceny i wyraźnie słabnie w środku, ale pędzi ku zapadającemu w pamięć finałowi, a w porównaniu z „Doktorem Sen” to duży krok naprzód. W styczniu 2015 roku ogłoszono serial na podstawie powieści. Scenariusz miał napisać David E. Kelley, a reżyserować Jack Bender. Trzeci sezon wyemitowano od września do listopada 2019 roku.
Nagrody i nominacje
| Rok | Nagroda | Wynik |
|---|---|---|
| 2014 | Nagroda Goodreads Choice Awards za kryminał i thriller | nagroda |
| 2015 | Nagroda im. Edgara Allana Poego za najlepszą powieść | nagroda |
Ciekawostki
Pełne imię i nazwisko Hodgesa to Kermit William Hodges.
Źródło: Wikipedia (en): Mr. Mercedes
Pierwotnie z pomysłu na tę książkę miało powstać opowiadanie liczące zaledwie kilka stron.
Źródło: Wikipedia (en): Mr. Mercedes
Nagrodę Edgara Allana Poego przyznało Kingowi za tę powieść Stowarzyszenie Amerykańskich Pisarzy Kryminałów (Mystery Writers of America).
Źródło: Wikipedia (pl): Pan Mercedes
Polski przekład wydało Wydawnictwo Albatros w 2014 roku, tym samym, w którym ukazał się oryginał.
Źródło: Wikipedia (pl): Pan Mercedes
Producentami wykonawczymi serialu byli David E. Kelley i Stephen King. 10 października 2017 roku stacja Audience zapowiedziała drugi sezon.
Źródło: Wikipedia (en): Mr. Mercedes
Fragment powieści wydrukował „Entertainment Weekly” w numerze z 16 maja 2014 roku, a cała książka trafiła do sprzedaży 3 czerwca.
Źródło: Wikipedia (en): Mr. Mercedes